Đã ghé đến đây rồi thì bỏ qua mấy thủ tục rườm rà đi, kéo cái ghế lại gần đây, trà vừa mới pha còn nóng nguyên đấy. Đừng vội nhìn cái biển hiệu với ánh mắt xét nét, tôi biết thừa cái tên Hà Nội Cam nghe nó vừa lạ, vừa có chút gì đó dở hơi. Nhưng gạt mấy cái văn vở sáo rỗng sang một bên, với bọn tôi, cái màu Cam ấy là ánh đèn đường hắt lên tường vôi lở lúc chập choạng tối; nó bụi bặm, nó thực tế, và nó đang "sống" sần sật ngay ngoài kia.
Tôi là Khánh. Ban ngày đóng bộ đứng trên bục giảng thì cũng "thét ra lửa", giáo án đầy đủ, nhưng cởi cái mác giảng viên ấy ra mà về đến chốn này, tôi chỉ là một ông "Tổ trưởng" hay lo chuyện bao đồng. Ngồi đối diện tôi thường là ông Sáng – gã kiến trúc sư nhìn cái cột điện cũng ra thơ, hắn lo phần "Bay" cho cái phố này. Còn tôi, tôi nhận phần "Đất" với cái danh xưng chối tai nhất quả đất: "Tổ trưởng Vô Văn Hóa". Nghe sặc mùi làm màu, phải không? Tôi biết thừa các bạn sinh viên hay anh em trong nghề nghe xong sẽ cười khẩy, bảo lại mấy ông nghệ sĩ rởm đời. Cứ cười đi. Nhưng cái chữ "Vô" – cái sự "đổ bớt nước trong cốc" ấy – là bài học sống còn mà tôi và Sáng phải đổi bằng những cú ngã sấp mặt. Đó là những lần ảo tưởng sức mạnh để rồi bị thực tế vả cho trầy vi tróc vảy, là những cái logo bị khách chửi tơi bời, là những bản vẽ mang danh nghệ thuật nhưng phải vứt sọt rác vì không thi công nổi.
Thế nên bước chân vào cái Tổ dân phố này, đừng tìm kiếm những giáo án điểm mười tròn trĩnh. Ở đây không có chỗ cho lý thuyết suông, chỉ có những bài học xương máu, chỉ có tư duy làm thật, học thật và sống thật. Tôi ngồi đây cầm thước kẻ không phải để dạy đời, mà để canh chừng; bởi làm nghề này dễ hư lắm, dễ chạy theo cái hào nhoáng mà quên mất cái chất bên trong. Sáng mà bay quá, tôi giật dây diều lại; anh em mà bắt đầu "công nghiệp hóa", tôi mời uống trà cho tỉnh. Tôi chẳng dám hứa biến ai thành rồng thành phượng, chỉ mong lúc bạn uống cạn chén trà, đứng dậy phủi quần ra về, bạn cầm theo được một chiếc đèn bão: có cái khung sắt của tôi để chắn gió, có ngọn lửa của ông bạn Sáng để soi đường.
Cứ thế mà đi. Trà ngấm rồi đấy, mời bạn.
Nguyễn Duy Khánh.
The English Version
You’re here now, so let’s cut the formalities. Pull up a chair. The tea’s hot. And don’t bother squinting at the sign like that. I know "Hanoicam" sounds weird, maybe even a little touched in the head. But forget the flowery prose for a second. To us, that Orange is just streetlights hitting peeling plaster at dusk. It’s dusty. It’s pragmatic. And it is raw, breathing life right outside that door.
I’m Khanh. By day, in a suit, I’m the terror of the lecture hall—lesson plans tight, spine straight. But strip off the lecturer badge, come back here, and I’m just a "Block Leader" with a habit of meddling. Sitting across from me is usually Sang—an architect who finds poetry in power lines. He handles the "Air" of this place.
Me? I handle the "Ground." And I carry the worst title on earth: "The Uncultured Chief." Sounds pretentious, right? I know the students and the pros sneer at us, calling us fake artists. Let them laugh. But that "Un"—that emptiness—is a lesson Sang and I paid for in blood. It’s the price of face-planting reality checks, of logos torn apart by clients, of "artistic" blueprints that ended up in the trash because they were impossible to build.
So walking into this Neighborhood, leave the textbook perfection at the door. There’s no room for theory here. Just hard knocks, real work, and real life. I hold this ruler not to preach, but to guard. It’s easy to rot in this trade, to chase the shine and lose the soul. If Sang floats too high, I yank the kite string. If the crew gets too "industrial," we sit down and drink tea until they wake up.
I won’t promise to turn you into a dragon or a phoenix. I just hope when you drain your cup, stand up, and dust off your pants, you leave with a storm lantern. The iron frame of Discipline to block the wind, and the flame of Passion to light the path.
Go on, then. Tea’s steeped. Drink up.
Nguyễn Duy Khánh.
