Đã ghé đến đây rồi thì bỏ qua mấy thủ tục rườm rà đi, kéo cái ghế lại gần đây, trà vừa mới pha còn nóng nguyên đấy. Đừng vội nhìn cái biển hiệu với ánh mắt xét nét, tôi biết thừa cái tên Hà Nội Cam nghe nó vừa lạ, vừa có chút gì đó dở hơi. Nhưng gạt mấy cái văn vở sáo rỗng sang một bên, với bọn tôi, cái màu Cam ấy là ánh đèn đường hắt lên tường vôi lở lúc chập choạng tối; nó bụi bặm, nó thực tế, và nó đang "sống" sần sật ngay ngoài kia.
Tôi là Khánh. Ban ngày đóng bộ đứng trên bục giảng thì cũng "thét ra lửa", giáo án đầy đủ, nhưng cởi cái mác giảng viên ấy ra mà về đến chốn này, tôi chỉ là một ông "Tổ trưởng" hay lo chuyện bao đồng. Ngồi đối diện tôi thường là ông Sáng – gã kiến trúc sư nhìn cái cột điện cũng ra thơ, hắn lo phần "Bay" cho cái phố này. Còn tôi, tôi nhận phần "Đất" với cái danh xưng chối tai nhất quả đất: "Tổ trưởng Vô Văn Hóa". Nghe sặc mùi làm màu, phải không? Tôi biết thừa các bạn sinh viên hay anh em trong nghề nghe xong sẽ cười khẩy, bảo lại mấy ông nghệ sĩ rởm đời. Cứ cười đi. Nhưng cái chữ "Vô" – cái sự "đổ bớt nước trong cốc" ấy – là bài học sống còn mà tôi và Sáng phải đổi bằng những cú ngã sấp mặt. Đó là những lần ảo tưởng sức mạnh để rồi bị thực tế vả cho trầy vi tróc vảy, là những cái logo bị khách chửi tơi bời, là những bản vẽ mang danh nghệ thuật nhưng phải vứt sọt rác vì không thi công nổi.
Thế nên bước chân vào cái Tổ dân phố này, đừng tìm kiếm những giáo án điểm mười tròn trĩnh. Ở đây không có chỗ cho lý thuyết suông, chỉ có những bài học xương máu, chỉ có tư duy làm thật, học thật và sống thật. Tôi ngồi đây cầm thước kẻ không phải để dạy đời, mà để canh chừng; bởi làm nghề này dễ hư lắm, dễ chạy theo cái hào nhoáng mà quên mất cái chất bên trong. Sáng mà bay quá, tôi giật dây diều lại; anh em mà bắt đầu "công nghiệp hóa", tôi mời uống trà cho tỉnh. Tôi chẳng dám hứa biến ai thành rồng thành phượng, chỉ mong lúc bạn uống cạn chén trà, đứng dậy phủi quần ra về, bạn cầm theo được một chiếc đèn bão: có cái khung sắt của tôi để chắn gió, có ngọn lửa của ông bạn Sáng để soi đường.
Cứ thế mà đi. Trà ngấm rồi đấy, mời bạn.
Nguyễn Duy Khánh.
